0899 030 655 Số B19, QL 1A, Hưng Thạnh, Cái Răng, Cần Thơ.

Chất hữu cơ (HC) – Organic matter (OM)

1. Sơ lược về chất hữu cơ, mùn hữu cơ và thang đánh giá độ phì nhiêu của đất.

* Chất hữu cơ của đất:

Toàn bộ các hợp chất hữu cơ có trong đất được gọi là chất hữu cơ của đất.

Có thể chia chất hữu cơ của đất làm 2 phần:

(1) Những tàn tích hữu cơ chưa bị phân giải (rễ, thân, lá cây, xác động vật) vẫn giữ nguyên hình thể.

(2) Những chất hữu cơ đã được phân giải. Phần hữu cơ sau có thể chia thành 2 nhóm:

Phân loại chất hữu cơ, mùn hữu cơ

+ Nhóm những hợp chất hữu cơ ngoài mùn:  Nhóm hữu cơ ngoài mùn gồm những hợp chất có cấu tạo đơn giản hơn như: protit, gluxit, lipit, lignin, tanin, sáp, nhựa, este, rượu, axit hữu cơ, anđehit… Nhóm này chỉ chiếm 10% – 15% chất hữu cơ phân giải nhưng có vai trò rất quan trọng với đất và cây trồng.

+ Nhóm các hợp chất mùn: Nhóm các hợp chất mùn bao gồm các hợp chất hữu cơ cao phân tử, có cấu tạo phức tạp, nhóm này chiếm 85% – 90% chất hữu cơ được phân giải, bao gồm 3 thành phần chính: axit humic, axit fulvic và hợp chất humin.

* Thang đánh giá chất lượng hữu cơ và mùn trong đất:

Chất mùn hữu cơ trong đất được coi là một tiêu chí để đánh giá độ phì nhiêu của đất.

Số lượng: Mùn = C% x  100 / 58  = C%  X  1,724

– Đất đồng bằng :

+ Mùn nghèo: < 1%

+ Mùn trung bình : 1 – 2 %

+ Mùn giàu: > 2%

– Đất đồi núi

+ Mùn rất nghèo: < 1%

+ Mùn nghèo: 1 – 2%

+ Mùn trung bình: 2 – 4%

+ Mùn giàu: 4 – 8 %

+ Mùn rất giàu: > 8%

Hàm lượng hữu cơ và mùn biến động rất lớn giữa các loại đất, nhìn chung các loại đất nông nghiệp có hàm lượng hữu cơ và mùn không cao. Đa số đất đồi núi của nước ta có hàm lượng chất hữu cơ từ nghèo, có khoảng 20% diện tích đất có hàm lượng chất hữu cơ rất nghèo. Ðất có hàm lượng chất hữu cơ và mùn cao nhất là các đất trên núi cao, quanh năm mây mù che phủ, hoặc đất lầy thụt quanh năm ngập nước, các đất này có hàm lượng OM >= 6%. Ðất nghèo chất hữu cơ nhất là các đất cát hoặc đất bạc màu.